ရှမ်းပြည်နယ်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ နယ်မြေဧရိယာ အကျယ်ဆုံး ဖြစ်ပြီး RCSS/ SSA ၊ SSPP/SSA ၊ PSLF/TNLA ၊ PNLO ၊ MNDAA ၊ MDAA ၊ KIA နဲ့ UWSA တို့ တည်ရှိ လှုပ်ရှားရာ ဒေသဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အခြားလက်နက်ကိုင် အစုအဖွဲ့ငယ်လေးတွေလည်း အများကြီးရှိပါတယ်။ 2010 မတိုင်ခင်က ရှမ်းမြောက်ပိုင်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ အပစ်ခတ်ရပ်စဲထားပြီး တောင်ပိုင်းမှာပဲ RCSS/SSA နဲ့ စစ်တပ်ကြား ပစ်ခတ်မှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။
၂၀၀၈ မှာ နအဖ အစိုးရက ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြု၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအတွက် ခြေလှမ်းစလာပြီး ၂၀၀၉ မှာ လူမျိုးစု လက်နက် ကိုင်အဖွဲ့တွေကို ဖိအားပေးကာ နယ်ခြားစောင့်တပ် BGF အဖြစ် ကူးပြောင်းစေခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်မှာတော့ ရှမ်းပြည်မှာ စစ်တပ်နဲ့ လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ပွဲတွေပြန်စပြင်းထန် ခဲ့ပါတယ်။
၂၀၁၁ မှာ တနိုင်ငံလုံးအပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး အတွက် ဦးသိန်းစိန်အစိုးရက EAO များနဲ့ တဖွဲ့ချင်းဖိတ်ခေါ်ဆွေးနွေးမှုများရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ မှာတော့ NCA ကို ရှမ်းပြည်နယ်မှ လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြစ်တဲ့ PNLO နဲ့ RCSS/SSA အပါအဝင် ၈ဖွဲ့နဲ့ လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပါတယ်။
လက်မှတ်ထိုးထားပေမယ့် RCSS/SSA နဲ့အပစ်ခတ်ရပ်မသွားသလို UWSA နဲ့ NDAA တို့မှအပ တခြားပြည်နယ်တွင်း EAO များနဲ့ တိုက်ပွဲ များ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာစုမှာတော့ SSPP နဲ့ RCSS အကြောင်းကို အဓိက ဖော်ပြသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
-ရှမ်းလူမျိုးတို့ရဲ့ လက်နက်ကိုင်ခြင်းအစ-
ကိုနီလိုခေတ်က ဗြိတိသျှအင်ပါယာရဲ့ တောင်တန်းပြည်မ ခွဲခြား အုပ်ချုပ်မှု အောက်မှာ ရှမ်းတောင်တန်းဒေသက ရှမ်းစော်ဘွားများရဲ့ စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်အောက်မှာပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။ 1947 ဖေဖော်ဝါရီလ 12 ရက်နေ့ ဒုတိယအကြိမ်ပင်လုံညီလာခံ ကနေ တောင်တန်းပြည်ပ လွတ်လပ်ရေးပူးပေါင်းရယူဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပါတယ်။
ရှမ်း၊ကချင်၊ချင်း၊ကရင်နီ နဲ့ ဗမာ တို့ပင်လုံစာချုပ်မှာ လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ကြပေမယ့် 1948 လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ကိုယ်ပိုင် ပြဌာန်းခွင့်နဲ့ တန်းတူညီမျှရေးတို့ကို ရရှိခဲ့ခြင်းမရှိပါဘူး။ ရှမ်းလူမျိုး ခေါင်းဆောင်ဖြစ်တဲ့ စော်ဘွားကြီးစဝ်ရွှေသိုက်ကိုတော့ နိုင်ငံတော် သမ္မတရာထူး ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။အဲဒီကာလတုန်းက ဖြစ်ပွားနေတဲ့ နယ်မြေ ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ဦးနုအစိုးရက ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစား ရင်း ရှမ်းပြည်နယ်က စစ်ဒဏ်ခံရပြီး ဒေသခံတွေလည်း ဒုက္ခ ရောက်ခဲ့ ကြရပါတယ်။
နယ်မြေမအေးချမ်းမှုနဲ့ အစိုးရရဲ့ အရည်အချင်းမပြည့်ဝမှုတွေကြောင့် ရှမ်းပြည်သူများ ကြားညှပ်ခဲ့ရပြီး အစိုးရတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ပြည်သူအပေါ် ကောင်းစွာ မဆက်ဆံကြောင်း အစီရင်ခံစာများအရ သိရှိခဲ့ရပါတယ်။
1952 မှာအစိုးရက ကျူးကျော်သူတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ အကြောင်းပြကာ ရှမ်းပြည် တောင်ပိုင်းဒေသတချို့ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေငြာခဲ့ပြီး စော်ဘွား တို့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိပါးလာခဲ့ပါတယ်။ ဒီအတွက် ကူမင်တန် တွေရဲ့ ကျူးကျော်မှုနဲ့ ပြည်မအစိုးရရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး ဝင်ရောက် စွက်ဖက်မှု တွေကိုတွန်းလှန်ဖို့ ရှမ်းအမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ် နိုးကြားလာခဲ့တယ်။
1956 မှာ ရှမ်းလူမျိုးတို့က ဖက်ဒရယ်အရေးနဲ့ ခွဲထွက်ခွင့် အတွက်စဥ်းစား လာတဲ့အခါ အစိုးရက အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို အင်အားသုံး ဖိနှိပ် မှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။ 1958 ရှမ်းပြည်နယ်မှာ စော်ဘွား များအုပ်ချုပ်တဲ့ စနစ် ဖျက်သိမ်းခံရအပြီး အာဏာစွန့်ရတဲ့အခါ ရှမ်း စော်ဘွားတို့ရဲ့ အကူ အညီနဲ့ အတူ ရှမ်းလူမျိုးတို့ရဲ့ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးက ကျေးလက် ဒေသ တွေမှာ အစပြုခဲ့ပြီး အစိုးရကို ပုန်ကန်တောခိုတဲ့ နွမ်စစ်ဟန်အမည်ရှိ လူငယ် အဖွဲ့က အစောဆုံးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
အဲ့ဒီနောက် သဘောထားကွဲကြရာက 1960 ကစပြီး Shan State Indepen-dence Army (SSIA) ၊ Shan National United Front (SNUF) ၊ Anti-Socia-list United Army (ASUA) ၊ Shan National Army (SNA) ၊ Shan National Independence Army (SNIA) တို့အသီးသီးပေါ်ပေါက် လာခဲ့ တယ်။
-ရှမ်းပြည်တပ်မတော်နှင့် အဖွဲ့ကွဲထွက်မှု-
1964 မှာ ကိုးကန့်လက်နက်ကိုင်တပ်အပါအဝင် SNUF နဲ့ SSIA ပူးပေါင်း ပြီး ညောင်ရွှေစော်ဘွားကြီးစဝ်ရွှေသိုက်ရဲ့ အမျိုးသမီးဖြစ်သူ မဟာဒေဝီရဲ့ ဦးဆောင်မှုနဲ့ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် Shan State Army (SSA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ SSA က အစိုးရ စစ်တပ်နဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု တွေရှိနေခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည် အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (Communist Party of Burma-CPB) ဆီကနေ စစ်သင်တန်းနဲ့ လက်နက်အကူအညီရရှိခဲ့ကြတယ်။
1971 မှာတော့ SSA ရဲ့ ကနဦးလက်နက်ကိုင်လမ်းစဥ်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုပေးနိုင်ဖို့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ Shan State Progress Party (SSPP) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ 1973 မှာ ရှမ်းပြည်မြောက် ပိုင်းရှိ တပ်ဖွဲ့က ဗကပနဲ့ ပူးပေါင်းခြင်းအပေါ် တောင်ပိုင်း တပ်ဖွဲ့ က သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် SSA ကနေ Shan State Army-North (SSAN)နဲ့ Shan State Army-South (SSAS)တို့ ကွဲထွက်လာခဲ့ပါတယ်။
1960 မှာ Shan State Independence Army (SSIA) ကိုစတင် တည် ထောင်ခဲ့ပြီး 1964 မှာ SSA အနေနဲ့ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ကနေ 1971 ရောက်တဲ့ အခါ Shan State Progress Party ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိမှာ အင်အား ၈၀၀၀ကျော်ခန့်ရှိပြီး သီပေါ၊ကျောက်မဲ၊လားရှိုး စတဲ့ နေရာတွေမှာ လှုပ်ရှားလေ့ရှိပါတယ်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ 1989 မှာမပြိုကွဲခင်အထိ CPB ဆီကနေ စစ်သင်တန်း လက်နက်အကူအညီများ ရယူခဲ့ပါတယ်။ ဗကပနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့လို့လည်း SSA ထဲမှာ သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေဖြစ်ခဲ့တယ်။ SSPP က နဝတ အစိုးရလက်ထက် 1989 အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေးစာချုပ်မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး SSPP ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေ ရှပ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ဒေသတွေကို ရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ ၃ အဖြစ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့တယ်။
2009 ခုနှစ် စစ်တပ်က လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို နယ်ခြား စောင့်တပ်အဖြစ် ဖိအားပေးကူးပြောင်းစေတဲ့အခါမှာ SSPP ရဲ့ တပ်မဟာ ၃ နဲ့ တပ်မဟာ ၇ က ပြည်သူ့စစ်အဖြစ် ကူးပြောင်းခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်မှုးကြီး စဝ်ပန်ဖ ဦးဆောင်တဲ့ တပ်မဟာ ၁ကတော့ ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး SSPP/SSA ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရပ်တည်ခဲ့ပါတယ်။ သို့ပေမယ့် တပ်မဟာ ၃ နဲ့ ၇ က ပြည်သူ့စစ်ဖွဲ့သွားတဲ့အတွက် ပြန်လည်တည်ထောင်တဲ့ SSPP ဟာ အင်အားနည်းနေခဲ့တယ်။
ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် 2012 မှာ ပြည်နယ်အဆင့်နဲ့ ပြည်ထောင်စု အဆင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့သော်လည်း NCA ကို လက်မှတ် မထိုးခဲ့ပါဘူး။ 2011 မှာ ဖွဲ့စည်းတဲ့ United Nationalities Federal Council (UNFC) မှာပါဝင်ပြီး 2017 မှာဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ Federal Political Negotiation and Consultative Committee (FPNCC) မှာလည်းအပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။ 2019 May လမှာတော့ RCSS/SSA နဲ့အတူ နှစ်ဖက်အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကြောင်း ပူးတွဲကြေငြာချက် ထုတ်ပြန် ထားပါတယ်။
ဘိန်းဘုရင်ခွန်ဆာဟာ မူလက တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ လွယ်မော်ကာကွယ်ရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် ၁၉၆၉ မှာ အစိုးရကို ပုန်ကန်ရင်း နောက် လိုက်တွေနဲ့ Shan United Army (SUA) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ SUA ဖွဲ့စည်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ခွန်ဆာရဲ့ ဘိန်းလုပ်ငန်းဟာ ပိုတွင် ကျယ်လာ ခဲ့တယ်။
ခွန်ဆာရဲ့ SUA ဟာ ၁၉၈၅ မှာ Tai Revolutionary Army (TRA) နဲ့ပေါင်းပြီး Mong Tai Army (MTA) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ကြတယ်။ (TRA ဟာ မဟာဒေဝီဦးဆောင်တဲ့ SSA ကနေ ခွဲထွက်ခဲ့တဲ့ Shan United Revolutionary Army- SURA နဲ့ SSPP/SSA တောင်ပိုင်းက ဗိုလ်မှူးကြီး စမ်းမိုင်ရဲ့ တပ်ရင်းတို့ စုပေါင်းထားတဲ့ အဖွဲ့ဖြစ်တယ်။)
ခွန်ဆာရဲ့ MTA တပ်စုဟာ ရွှေတြိဂံနယ်မြေမှာ လှုပ်ရှားမှုတွေ အများကြီး ရှိခဲ့တယ်။ ဒီနေရာမှာတော့ လက်ရှိရှမ်းပြည်မှာ ရှိနေတဲ့ အင်အားကြီး ရှမ်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့အကြောင်းကိုပဲ ဖော်ပြဖို့ရည်ရွယ်တဲ့အတွက် ခွန်ဆာအကြောင်းကို အသေးစိတ်မဖော်ပြ တော့ပါဘူး။
အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ၁၉၉၆ မှာ ခွန်ဆာရဲ့ MTA ဟာ နဝတ အစိုးရဆီ လက်နက်ချခဲ့တယ်။ ဒီလိုလက်နက်ချတာကို လက်မခံတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ရွက်ဆစ်ဦးဆောင်တဲ့ လူအင်အား ၃၀၀ခန့်နဲ့ အဖွဲ့ဟာ သံလွင်မြစ်အနောက်ခြမ်းမှာ တပ်စွဲပြီး ယခင် SURA အဖြစ်ပြန်လည် ခံယူကာ Shan State Army South (SSAS) ကိုပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။
အဆိုပါအဖွဲ့အား ၁၉၉၆-၁၉၉၈ အတွင်းမှာ အစိုးရက အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၉၈ နှစ်ကုန်မှာ ထိုင်းနယ်စပ်ကို ကူးပြောင်း အခြေစိုက်ခဲ့တယ်။ အဲ့အချိန်မှာ MTA လက်နက်ချတာကို မလိုလား သူများနဲ့ အခြားသူများက ဗိုလ်ချုပ်ရွက်စစ်ရဲ့ တပ်နဲ့ ပူးပေါင်း တာတွေရှိလာခဲ့တယ်။
တစ်ဖက်မှာ ၁၉၉၅ ခုနှစ်က SURA ကတစ်ဆင့် ခွဲထွက်ခဲ့တဲ့ Shan State National Army (SSNA) ဟာ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှာ ခေါင်းဆောင် အပြောင်းအလဲဖြစ်ခဲ့တယ်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာတော့ နအဖစစ် ခေါင်းဆောင် တွေက SSNA ကို လက်နက်စွန့်ဖို့ ဖိအားပေးခဲ့တယ်။ အဲ့အခါမှာ SSAS အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ရွက်စစ်ရဲ့ တပ်နဲ့ SSNA တို့ပူးပေါင်းပြီး Restoration Council of Shan State/ Shan State Army (RCSS/SSA) ကိုဖွဲ့စည်းလိုက်ကြတယ်။
RCSS ဟာ ရှမ်းပြည်အရှေ့ဘက်ခြမ်းမှာ ရှမ်းလူထုရဲ့ ထောက်ခံမှုကို အထိုက်အလျောက်ရတဲ့ အဖွဲ့ဖြစ်တယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ နအဖအစိုးရနဲ့ Bilateral ရေးထိုးခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ မှာ Committee of Shan State Union (CSSU) ကို RCSS က ကမကထပြုဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ RCSSနဲ့ SSPP အပြင် မြို့ပေါ်ရှမ်းပါတီတွေဖြစ်တဲ့ SNLD (ကျားခေါင်း)၊ SNDP (ကျားဖြူ) နဲ့ ရှမ်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတချို့ပါဝင်ခဲ့တယ်။
RCSS ဟာ ၂၀၁၅ မှာ NCA ထိုးခဲ့ပြီး NCA လက်မှတ်ထိုးတဲ့ အဖွဲ့ အစည်း တွေထဲမှာ RCSS နဲ့ KNU ဟာ အဓိက အင်အားကြီး အဖွဲ့အစည်း များအဖြစ် ယူဆခံခဲ့ရတယ်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု နောက်ပိုင်းမှာ RCSS က စစ်ကောင်စီကို RCSS အနေနဲ့ သော် လည်း ကောင်း၊ NCA ထိုးထားတဲ့ အဖွဲ့တွေစုဖွဲ့ထားသော PPST အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်နဲ့ လည်းကောင်း ရှုတ်ချမှုတွေလုပ်ခဲ့တယ်။ ဗိုလ်ချုပ် ရွက်စစ် ကိုယ်တိုင် ကလည်း ဖွင့်ပွဲအချို့မှာ မိန့်ခွန်းပြောခဲ့ပြီး Federal Army စုဖွဲ့ဖို့ကိုတော့ FPNCC အဖွဲ့တွေပါမှ ဖွဲ့လို့ရမယ်လို့ အင်တာ ဗျူးတစ်ခုမှာ ဖြေခဲ့ဖူးပါတယ်။
သို့ပေမယ့် ဒီအာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းမှာ RCSS နဲ့ ရှမ်းလူထုကြားမှာ သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ ရှိတာကိုလည်း တွေ့လာရပါတယ်။ ၂၀၂၁ မေလ အစောပိုင်းက ရှမ်းပြည်မှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရွာလုံးကျွတ် မီးလောင်မှု အချို့ကို RCSS ကိုယ်တိုင်က ရှို့တယ်ဆိုတဲ့ ရေးသားမှုမျိုးတွေ တွေ့လာ ရပါတယ်။ (confirm ဖြစ်တယ်လို့တော့ သေချာပေါက် ပြောလို့ မရပါဘူး။)
လက်ရှိ RCSS လက်အောက်မှာ တပ်မဟာ ၁၀ ခုရှိပြီး အင်အား ၁၂၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ ခန့်ရှိတယ်လို့သိရပါတယ်။ RCSS ဟာ ရှမ်းတောင်အဖွဲ့ ဖြစ်ပေမယ့် ရှမ်းမြောက်မှာလည်း အင်အား ၄၀၀၀ ခန့်ကို တပ်ဖြန့် ထားပါတယ်။
-RCSS နဲ့ SSPP ဘာကြောင့်တိုက်နေသလဲ?-ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်နေတဲ့စစ်တွေက အဓိက ၃ ဖွဲ့ကြားမှာဖြစ်တယ်လို့ပြောလို့ရပါတယ်။ RCSS နဲ့ SSPP အပြင် TNLA(တအန်း) လည်း ပါဝင်ပါတယ်။
အဓိကအားဖြင့်တော့ နယ်မြေလုတာတွေကြောင့် စစ်ဖြစ်နေကြတာ ဖြစ်ပြီး နောက်ခံ background အရကြည့်မယ်ဆိုရင် SSPP က ဗကပနဲ့ ပိုနွယ်ခဲ့တာဖြစ်တဲ့အတွက် တရုတ်နဲ့ ပိုနီးစပ်ပြီး RCSS ကတော့ NCA ထိုးတာ၊ အစိုးရနဲ့ ရင်ကြားစေ့တာတွေလုပ်ပြီး US နဲ့ အနောက်အုပ်စုကို ပိုအားသာတဲ့သဘောတွေ့ရပါတယ်။
RCSS၊ SSPP နဲ့ TNLA ကြားက စစ်ပွဲတွေက 'နယ်မြေလုကြတာ' ဆိုတာထက် ရှုပ်ထွေးတဲ့ နောက်ခံ အကြောင်းအရင်းတွေရှိနေပြီး နဝတ/ နအဖ လက်ထက်က စစ်တပ်ရဲ့ ရှမ်းအဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား သပ်လျှို သွေးခွဲမှုတွေကြောင့်လည်း ပါပါတယ်။
SSPP က UWSA နဲ့ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ပြီး တဖက်မှာလည်း UWSA အနေနဲ့ စစ်တပ်နဲ့ပေါင်းပြီး RCSS ကိုတိုက်ခိုက်တာရှိခဲ့ပါတယ်။ UWSA နဲ့ RCSS မသင့်မြတ်ကြတာကြောင့် ဝ နဲ့ မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးရှိတဲ့ SSPP အနေနဲ့လည်း RCSS နဲ့တိုက်ပွဲများဖြစ်ရတယ် လို့လည်းသိရ ပါတယ်။
လက်ရှိမှာလည်း မေလ ၇ ရက်နေ့က RCSS နဲ့ SSPP ကြားမှာဖြစ်တဲ့ စစ်ပွဲကြောင့် နောင်ချို၊ ကုလားကွဲရွာမှာ ရွာခံ ၃၀၀ ခန့် ထွက်ပြေး စစ်ရှောင်နေရပါတယ်။ အလားတူ စစ်ရှောင်များက သီပေါ မြို့မှာ လည်း ရှိ နေပါတယ်။ RCSS နဲ့ SSPP ညီညွတ်ရေးအတွက် ရှမ်းလူထုက ဆန္ဒ ထုတ်ဖော်မှုတွေ လည်းရှိ နေပါတယ်။
-အာဏာသိမ်းမှု၊ RCSS နဲ့ SSPPကြားက ရှမ်းပြည်-
အခုအချိန်မှာ ရှမ်းပြည်မှာဖြစ်တဲ့စစ်ပွဲတွေက စစ်ကောင်စီနဲ့ဖြစ်တာထက် RCSSနဲ့ SSPP ကြားမှာ ဖြစ်တာပိုများနေပါတယ်။ အထက်မှာ ပြောခဲ့ သလိုပဲ ရှမ်းလူထုကလည်း RCSS နဲ့ SSPP ပူးပေါင်းဖို့ ဆန္ဒ ထုတ်ဖော် တာတွေရှိပါတယ်။
ထူးခြားတာကတော့ NUG မှာ ရှမ်းလူမျိုး ကိုယ်စားလှယ် ပါဝင်တာ မတွေ့ရသလို ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ရှမ်းပြည်ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တော့လည်း NUG/CRPH က ဘယ်လိုပုံစံနဲ့သွားမယ်ဆိုပြီး policy မူဝါဒဆန်တဲ့ ထုတ်ပြန်မှုတွေ၊ ပြောကြားမှုတွေ မတွေ့ရပါဘူး။ People Defense Force (PDF) အောက်ကနေ ပြည်နယ်အသီးသီးက သက်ဆိုင်ရာ Defense Force တွေဖွဲ့နေချိန်မှာ Shan Defense Force ဆိုတာ မျိုးကိုလည်း မတွေ့ရသေးပါဘူး။ NUG/CRPH က ရှမ်းပြည်နဲ့ ပတ်သက် ရင် ခြေတစ်လှမ်းနောက်ကျနေတယ်လို့ ထောက်ပြချင်တာပါ။
ရွမ်းပြည်ရဲ့ အရှုပ်အထွေးက RCSS နဲ့ SSPP တင်မဟုတ်ဘဲ အခြား အဖွဲ့အစည်းတွေ အများကြီးနဲ့ ပြန့်ကျဲနေတဲ့ အပိုင်းအစလေး တွေလို ဖြစ်နေ တာကြောင့် နောက်အဖွဲ့တွေကိုတော့ နောက် article တစ်ခုနဲ့ ထပ်ဖော် ပြပါမယ်။ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ရှမ်းပြည်အခြေအနေဟာ ရင်လေး စရာပါပဲ ဆိုတာကိုတော့ ဒီ၂ ဖွဲ့အကြောင်းနဲ့တင် သိနိုင်ပါတယ်။
